Van Gelderlezingen

Van Gelderlezingen
De Van Gelderlezing wordt sinds 2002 georganiseerd door de Stichting Nederlandse Penningkabinetten (eerst in samenwerking met Rijksmuseum Het Koninklijk Penningkabinet en vanaf 2004 in samenwerking met het Geldmuseum) nu met de Nationale Numismatische Collectie om, in de geest van Van Gelder, de dialoog tussen numismatiek en andere disciplines te vergroten.

De reeks van jaarlijkse voordrachten is genoemd naar dr H. Enno van Gelder (1916-1998), Nederlands meest productieve en invloedrijke numismaat van de 20e eeuw. Als directeur van Het Koninklijk Penningkabinet (1949-1980) en later tevens als hoogleraar numismatiek en geldgeschiedenis te Leiden (1976-1983), verbond hij de numismatiek – de wetenschap van de tastbare vormen van het geld en de verwante voorwerpen – met andere disciplines. De lezingen richten zich op ieder die het vakgebied op een multidisciplinaire wijze wil benaderen en op niet-numismatici die gebruik willen maken van de inzichten die numismatiek en geldgeschiedenis te bieden hebben.


Van Gelderpenning en Van Gelderbeurs
De kunstenares Elisabeth Varga (1948-2010) ontwierp de Van Gelderpenning, een bronzen penning met het portret van Van Gelder en op de keerzijde zijn familiewapen en de op hem van toepassing zijnde woorden “Integer, Mild, Hulpvaardig”. Deze in 2000 ontworpen gietpenning werd in 2002 – 2011 steeds na de lezing als dank en eerbewijs uitgereikt aan de spreker die de voordracht dat jaar had gehouden.

VGL Penning VzVGL Penning Kz
Elisabeth Varga (2000) Van Gelderpenning, brons, gegoten, 83 mm


In 2012 en 2013 is onder onderzoekers archeologie, geschiedenis en andere wetenschappen met numismatische raakvlakken een prijsvraag uitgeschreven voor de Van Gelderlezing. De winnaar ontving een beurs van €10,000 om onderzoek te doen aan de collectie van het Geldmuseum en de resultaten ervan werden gepresenteerd in de Van Gelder-lezing.

 

Teksten Van Gelderlezing. 
In 2002-2011 is de tekst van de Van Gelderlezing steeds als apart boekje uitgegeven. Vanaf 2012 worden de teksten na afloop gepubliceerd in het Jaarboek voor Munt- en Penningkunde, en wordt voorafgaand aan de lezing steeds een samenvatting uitgereikt.
De losse boekjes zijn niet meer leverbaar. De teksten van de boekjes zijn nu te downloaden via de links hieronder.

 

Sprekers en titels van de Van Gelder-lezingen 2002-2013
NB: per 1 mei 2014 zullen de volledige teksten van de Van Gelderlezingen uit de periode 2002 - 2011 als pdf via deze website beschikbaar zijn

VGL-01, 27 november 2002
Dr Femme Gaastra, Universiteit Leiden.
Particuliere geldstromen binnen het VOC-bedrijf 1640-1795. klik hier

VGL-02, 20 november 2003
Prof dr Jos Bazelmans, Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek / Vrije Universiteit
De Romeinse muntvondsten uit de noordelijke provincies. Methodische kanttekeningen bij een nieuwe periodisering der relaties. 
Met een commentaar van prof dr W.A. van Es.klik hier voor omslag , klik hier voor tekst

VGL-03, 2 december 2004
Dr Wim van Anrooij, Universiteit Leiden.
Numismatiek en Heraldiek: een kleurloze geschiedenis? klik hier voor omslag  , klik hier voor tekst

VGL-04, 24 november 2005
Dr Anton van der Lem, Universiteitsbibliotheek Leiden.
Verbeeldingen van vrijheid. Partijtekens en nationale symboliek in de eerste decennia van de Tachtigjarige Oorlog, 1564-1584.klik hier deel 1 , klik hier deel 2

VGL-05, 16 november 2006
Prof Peter Spufford, PhD, Litt.D., F.B.A., emeritus professor, University of Cambridge.
How rarely did medieval merchants use coin?
Met een commentaar door Dr Joost Jonker. klik hier voor omslag  klik hier voor tekst

VGL-06, 22 november 2007
Prof dr Nico M. Roymans, Vrije Universiteit, Amsterdam.
Muntgebruik in een dynamisch grensgebied. Keltische munten in de Nederrijnse regio.
Met een commentaar door drs Paul Beliën. klik hier

VGL-07, 27 november 2008
Dr Karel Soudijn, Universiteit van Tilburg.
Naar het u lijkt. Munten, penningen en waarnemingspsychologie.
Met een commentaar door drs Carolien Voigtmann. klik hier voor omslag  klik hier voor tekst

VGL-08, 26 november 2009
Dr habil Rika Gyselen, directeur de recherche émérite, CNRS, Paris-III-Sorbonne, Parijs.
Sassanidische kunst en de beeldtaal op munten: invloed en interpretatie.
Met een commentaar door dr Ellen M. Raven.  klik hier deel 1 , klik hier deel 2

VGL-09, 18 november 2010
Dr Joost Welten, Universiteit Utrecht.
Met klinkende munt betaald. Muntcirculatie in de beide Limburgen 1770-1839.
Met een commentaar door drs Raf van Laere. klik hier voor omslag , klik hier voor tekst

VGL-10, 17 november 2011
Prof dr Olivier Hekster, Radboud Universiteit, Nijmegen. 
Heersende beelden. Romeinse keizers en hun voorgangers op munten en andere media. klik hier voor omslag , klik hier voor tekst

VGL-11, 22 november 2012
Dr Erika Manders, Radboud Universiteit, Nijmegen.
De keizer en het goddelijke. Macht en religie van Commodus tot Constantijn. klik hier
De volledige tekst is gepubliceerd in het Jaarboek voor Munt- en Penningkunde 101 (2014) p.1 t/m 26

VGL-12, 21 november 2013
Dr Liesbeth Claes, Universiteit, Leiden.
Munten met Macht. Autoriteitsboodschappen op de muntslag van de usurpatoren tijdens de derde eeuw (248 – 297 na Chr.). klik hier
De volledige tekst is gepubliceerd in het Jaarboek voor Munt- en Penningkunde 102 (2015) p. 15 t/m 60

VGL-13, 22 november 2014
Drs Jan Pelsdonk, Teylers Museum, Haarlem
'Quo Vadis, NUMIS?' Resultaten gepresenteerd van een gebruikersonderzoek naar het vondstregistratiesysteem NUMIS. Stellingname door Dr. Roos van Oosten (Universiteit Leiden) klik hier

VGL-14, 21 november 2015
Dr. Marianne Eekhout, Dordrechts Museum
"De Tachtigjarige Oorlog op zakformaat:penningen als objecten van herinnering" 
Met een commentaar door Dr. George Sanders, Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden, Paleis Het Loo, Apeldoorn klik hier

 

ACTUEEL

Jaarboek 2016 (103) Theo Nissen, Het Genootschap 125 jaar, 25 jaar veranderingen en ambitie - Ivar Leimus, eine unbekannte Münzstätte aus dem Utrechter Raum - Anton Cruysheer, De LEO-munten van graaf Floris III van Holland (1157-1190) - Inventarisatie en hypothese - Wiebe Nijlunsing, Marcel van der Beek, Jan Stuurman, In Kampen geslagen munten tot 1576 - Marianne Eekhout, De Tachtigjarige Oorlog op zakformaat, penningen als objecten van herinnering Nieuws

DE BEELDENAAR

Tijdschrift De Beeldenaar is twee maandelijks tijdschrift op het gebied van numismatiek en penningkunst.

Meer over de Beeldenaar